<<
>>

PRACA SOCJALNA WE WSPOLCZESNYCH KONCEPCJACH RESOCJALIZACJI Mieczyslaw Dudek

Zmiany ustrojowe w Polsce na poczqtku lat 90-tych dwudziestego wieku legly u podstaw rozwoju modelu spoleczenstwa obywatelskiego, otwartego na ekonomi? wolnorynkowq, kapitalistycznq [1].

Transformacja ustrojowa w Polsce zapoczqtkowala zmiany w roznych sferach zycia spolecznego, ekonomicznego, politycznego i obyczajowego, ktorym towarzyszq przemiany w stanie swiadomosci i postawach mieszkancow [2, s. 131]. Przyczynily si? one rowniez do powolnej zamiany systemu wartosci, przy jednoczesnym zorientowaniu na Czlowieka i jego Prawach [3, s. 35]. Polska w wi?kszym wymiarze niz w poprzednich latach zacz?la przyjmowac standardy mi?dzynarodowe w tym rowniez dotyczqce osob przest?pczych. Nalezy jednak zauwazyc, ze zmianom ustrojowym w Polsce towarzyszq zjawiska uboczne, stanowiqce niepozqdane ich efekty w postaci dramatycznie zwi?kszajqcej si? ilosci roznorodnych zjawisk patologicznych [4]. Czolowy polski kryminolog B. Holyst, zwraca uwag? na: bezrobocie, ubostwo, bezdomnosc, dysfunkcyjnosc rodzin [5], prostytucj?, samobojstwa, uzaleznienie od srodkow psychoaktywnych, przest?pczosc
  1. . Zachodzi, wi?c, pilna potrzeba podj?cia radykalnych krokow w kierunku zastopowania tych negatywnych zjawisk.

Mimo rozwoju resocjalizacji penitencjarnej, doskonalenia systemow wykonywania kary pozbawienia wolnosci systemy te nie przyniosly oczekiwanych rezultatow. Resocjalizacja pojmowana tradycyjnie jako oddzialywania zorientowane na korekt? osobowosci skazanego gubi z pola widzenia koniecznosc realizacji spolecznego wspomagania. Tymczasem te ostatnie okazujq si? coraz donioslejsze w warunkach pogl?biajqcego si? zroznicowania w warunkach zycia spoleczenstwa.

Analiza rozwoju roznych systemow post?powania systemow zdaje si? wskazywac na istnienie trzech wspolnych elementow:

  1. Wychowania korekcyjnego,
  2. Leczenia/ terapii,
  3. Wspomagania spolecznego

Zmiany w modelu post?powania z osobami wchodzqcymi w konflikt z prawem powinny dotyczyc zwlaszcza wspomagania spolecznego, czyli pracy socjalnej [7].

Pгaca socjalna z przest?pcami nie jest ona jakims substytutem procesu resocjalizacyjnego, ani tez nie moze wyst?powac bez niego. Wspolczesnie resocjalizacja pojmowana jest szerzej, jako ogol przedsi?wzi?c korekcyjnych i pomocowych. Readaptacja spoleczna osob skazanych jest nieslychanie trudna, gdyz najcz?sciej nie majq oni, ani do czego, ani do kogo wracac. Inny problem to zjawisko prionizacji polegajqcy na odzwyczajeniu si? od normalnego zycia w warunkach pelnej wolnosci. Mozna przyjqc, ze tym osobom pomoc spoleczna jest potrzebna przez caly okres pobytu w wi?zieniu. Szczegolnie w sytuacji opuszczenia przez osoby najblizsze.

Swiat do ktorego trafia osadzony po odbyciu kary wi?zienia, jest zupelnie inny od tego, w ktorym dotqd przebywal. Trudnosci adaptacyjne obejmujq trzy obszary, z ktorymi musi si? uporac osoba opuszczajqca zaklad karny. Po pierwsze musi funkcjonowac samodzielnie, zabezpieczajqc sobie schronienie, prac? i pozywienie. Po drugie musi nawiqzac nowe kontakty spoleczne lub odnowic poprzednie, zerwane z racji pobytu w wi?zieniu. Po trzecie musi zaznajomic si? z prawami i obyczajami obowiqzujqcymi w danej spolecznosci [8, s. 52]. Oznacza to, ze osoby opuszczajqce zaklady karne doswiadczajq bardzo wielu zmian, zarowno w sferze psychicznej, emocjonalnej, duchowej jak i spolecznej. Jest to o tyle bardzo wazne, gdyz osoby przebywajqce dlugi czas w zakladach karnych poddawane byly intensywnemu treningowi niemoznosci decydowania o swoich sprawach prowadzqcego do tzw. «wyuczonej bezradnosci». Rozwiqzanie tych problemow wymaga wysilku zarowno swiata spolecznego jak i osoby opuszczajqcej zaklad karny. Szczegolnie wazne jest tutaj odbudowanie wi?zi spolecznych zwlaszcza z osobami najblizszymi. Zdaniem P. St?pniaka, osobom opuszczajqcym zaklady karne konieczne jest wsparcie spoleczne umozliwiajqce lepsze zasymilowanie si? ze spoleczenstwem [9, s. 82]. Dotyczy to podstawowych spraw takich jak pomoc w nauce i jej finansowaniu, znalezienie pracy, zakwaterowania, zalatwienia roznych spraw urz?dowych, pomoc penitencjarnq, itp.

Pomoc spoleczna i wsparcie spoleczne jest wr?cz konieczne do prawidlowej readaptacji spolecznej osob skazanych. Praca socjalna powinna dotyczyc zarowno wi?zniow jak i ich rodzin [10, s. 57].

Polska wst?pujqc do Unii Europejskiej zobligowana jest do przyj?cia okreslonych standardow post?powania z osobami wchodzqcymi w konflikt z prawem. Od wielu lat w wymiarze sprawiedliwosci krajow Wspolnoty Europejskiej [11] zatrudniani sq oprocz wychowawcow, agentow ds. probacji, strazy wi?ziennej rowniez pracownicy socjalni. Pracownik socjalny jest obecnie zawodem o zdefiniowanym statusie i miejscu w systemie sprawiedliwosci. Istotq jego dzialalnosci jest celowa i zorganizowana pomoc w wymiarze ekonomicznym, spolecznym i fizycznym osobom niewydolnym [12]

Biorqc pod uwag? narastajqce problemy spoleczne, nalezy przyjqc, ze rola wspomagania spolecznego jednostek znajdujqcych si? w najtrudniejszej sytuacji b?dzie stale rosla. Zwlaszcza, ze przest?pczosc nie jest jedynie fenomenem indywidualnym, lecz takze faktem spolecznym, umiejscowionym w konkretnej rzeczywistosci. Wymaga to opracowania metod wlasciwych metod jej przeciwdzialania. Z tego tez wzgl?du, wydaje si?, ze rola pracownika jest tutaj jednq z kluczowych [13].

Cytaty

  1. Murat, M. Spoteczenstwo polskie w okresie transformacji europejskiej - wst?pna analiza zagrozen // K. Kukuta, inni [red] Zamojskie studia prawno-ekonomiczne. - T I. - Zamosc, 2000. - S. 137 - 139.
  2. Hotyst, B. Zakres wiktymizacji spoteczenstwa polskiego w latach 1989-2002 // K. Marzec-Holka [red.] Pomoc spoteczna. Praca socjalna. - Bydgoszcz, 2003.
  3. St?pniak, P. Od resocjalizacji do pracy socjalnej. O koniecznosci zmiany modelu post?powania // «Opieka
  • Wychowanie - Terapia». - Warszawa 1999. - Nr 2 (38).
  1. Dudek, M. Funkcjonowanie sytemu rodziny w sytuacji wyjazdow zarobkowych rodzicow za granic? // B. Katdon [red.] Diagnostyka i rozwiqzywanie problemow psychospotecznych dzieci mtodziezy.
    - Warszawa, 2009. - S. 189-198.
  2. Slodicka, A. Sexualna vychova v procese vyucby nabozenskej vychovy. - Ruzomberok, 2004. - S. 9-44.
  3. Hotyst, B. Wiktymologia. - Warszawa, 1997.
  4. Slodickova, M. Pouzitie literatbry v procese vyucby etickej vychovy. - Presov, 2008. - S. 50-91.
  5. Dybalska, I. Pomoc skazanym w reintegracji ze srodowiskiem // Gorniewicz J., K?dzierska H. [red.] Systemowa pomoc rodzinie w procesie resocjalizacji i readaptacji spotecznej. - Olsztyn, 2000.
  6. St?pniak, P. Pomi?dzy resocjalizacjq a pracq socjalnq // Centralny Zarzqd Stuzby wi?ziennej / UAM, Polskie Towarzystwo Penitencjarne, Centralny Osrodek Szkolenia Stuzby Wi?ziennej, Wi?ziennictwo-Nowe wyzwania, Polski Kongres Penitencjarny. - Warszawa-Poznan-Kalisz, 2001.
  7. Murat, M. Rodzina w kryzysie i potrzeba pomocniczosci // M. Dudek [red.] Wsparcie rodziny dysfunkcjonalnej. - Krasnystaw, 2009.
  8. Slodicka, A. Prinos teologie a religionistiky k humanizacii europskej spolocnosti // Prinos teologickej vedy k humanizacii Europskej spolocnosti. - Presov, 2005. - S. 53-61.
  9. Sawa-Czajka, E. W kr?gu problemow pracy socjalnej // Ars est philosophia vitae. - Chetm, 2011. - S.524-525.
  10. Sawa-Czajka, E. Kilka uwag o programie studiow: Praca socjalna // Opere et veritate. - Warszawa, 2010.
  • S.476-478.
<< | >>
Источник: Авторский коллектив. ФИЛОСОФИЯ В БЕЛАРУСИ И ПЕРСПЕКТИВЫ МИРОВОЙ ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНОЙ КУЛЬТУРЫ Минск «Право и экономика» 2011. 2011

Еще по теме PRACA SOCJALNA WE WSPOLCZESNYCH KONCEPCJACH RESOCJALIZACJI Mieczyslaw Dudek:

  1. ОГЛАВЛЕНИЕ
  2. PRACA SOCJALNA WE WSPOLCZESNYCH KONCEPCJACH RESOCJALIZACJI Mieczyslaw Dudek